Endüstriyel Buhar ve Kondens Sistemleri
Buhar, endüstriyel proseslerin can damarıdır. Baysam Mühendislik; Tekkeköy Samsun OSB ve çevre sanayi tesislerinde alev duman borulu ve su borulu buhar kazanları, yüksek basınçlı buhar kollektörleri, kondenstop istasyonları ve flaş buhar geri kazanım sistemleriyle %25'e varan yakıt tasarrufu sağlar.
1. Genel Mühendislik Prensipleri ve Projelendirme Kapsamı
Endüstriyel sanayi üretiminde ısıl enerjinin taşınmasında buhar; yüksek gizli ısı taşıma kapasitesi (entalpi), hassas sıcaklık kontrolü sunması ve toksik olmaması nedeniyle en ideal akışkandır. 1 kg su 100°C'de buharlaşırken yaklaşık 2.257 kJ gizli ısı soğurur ve proseste yoğuştuğunda bu devasa enerjiyi ürüne aktarır. Samsun'un Tekkeköy Organize Sanayi Bölgesi, Kavak OSB, Çarşamba ve Terme sanayisinde faaliyet gösteren ağır gıda, kimya, metal ve ağaç entegre tesislerinde buhar sistemlerinin hidrolik dengesi, yakıt maliyetlerinin doğrudan belirleyicisidir.
Buhar tesisatında ana prensip, kuru ve doymuş buharın minimum basınç kaybıyla prosese iletilmesi, yoğuşan suyun (kondens) derhal tahliye edilmesi ve bu sıcak kondensin tekrar kazan besleme tankına geri kazandırılmasıdır. Kondens hatlarında canlı buharın kaçmasını engelleyen kondenstoplar (steam traps); şamandıralı, termodinamik ve bimetalik çalışma prensiplerine göre seçilir. Isı değiştiricilerde (eşanjör, reaktör, serpantin) yüksek debili kondens tahliyesi için mutlaka mekanik şamandıralı kondenstoplar tercih edilmelidir.
Baysam Mühendislik Boyutlandırma ve Hesaplama Metodolojisi
Buhar borusu çaplandırmasında buhar hızının 25 ila 35 m/s arasında tutulması zorunludur. Hızın 35 m/s üzerine çıkması aşırı erozyon, gürültü ve yüksek basınç kaybına yol açarken, 20 m/s altına inmesi ise aşırı yoğuşmaya ve boru maliyetinin fuzuli artmasına sebep olur. Kazan dairesinde baca gazı sıcaklığı genellikle 220-260°C civarındadır; buraya entegre ettiğimiz baca gazı ekonomizörü (baca eşanjörü) ile bu atık ısıyla kazan besleme suyu ön ısıtılır ve her 20°C baca gazı düşüşünde kazanın yakıt verimi %1 net artar.
2. Samsun ve İlçelerine Özel İklimsel ve Coğrafi Mühendislik Faktörleri
Samsun'un Tekkeköy OSB bölgesinde kimyasal gübre ve gıda sanayi tesislerinde buhar talebi kesintisiz 7/24 devam etmektedir. Bu nedenle sistemlerde tek kazan yerine modüler çift kazan ve otomatik yedekli besleme pompaları projelendirilir. Bafra çeltik fabrikalarında ve Çarşamba kurutma tesislerinde ise mevsimsel pik buhar tüketim dalgalanmalarına hızla cevap veren geniş buhar hacimli skoç tipi alev duman borulu kazanlar monte edilmektedir.
3. Projelendirme, İmalat ve Resmi Onay Aşamaları
Fabrika Buhar Tüketim & Kütle Dengesi Keşfi
Proses makinelerinin anlık ve pik buhar tüketimleri (kg/h) tek tek ölçümlenir.
Kazan, Degazör ve Su Islahı Tasarımı
Kazan besleme suyu kireç ve oksijen giderme (degazör 102°C) üniteleri projelendirilir.
Termal Genleşme ve Koç Darbesi Hesapları
Boru hatlarındaki uzama lirik ve omega kompanzatörlerle dengelenir, su cepleri ve drenaj noktaları planlanır.
Sertifikalı Basınçlı Kap Kaynağı
Basınçlı kap standartlarında EN ISO 15614 WPS/PQR onaylı kaynak mühendisliği uygulanır.
Radyografik Röntgen & 1.5 Katı Hidrostatik Test
Kazan ve boru hatları tasarım basıncının 1.5 katı basınç altında test edilir.
TDS Blöf ve Otomatik Yakma Otomasyonu
Otomatik dip ve yüzey blöf sistemleriyle kazan taşı önlenir, devreye alınır.
4. Yasal Mevzuatlar, Ruhsat ve Muayene Kriterleri
Buhar kazanları ve basınçlı kaplar; İş Sağlığı ve Güvenliği Mevzuatı gereği yılda en az bir kez TMMOB Makina Mühendisleri Odası veya akredite A tipi muayene kuruluşları tarafından hidrostatik basınç testine tabi tutulmak zorundadır. Emniyet ventilleri, su seviye elektrotları, basınç presostatları çift emniyetli olarak test edilir ve onaylanır.
- TS EN 12953: Kabuklu Kazanlar (Alev Duman Borulu Buhar Kazanları)
- TS EN 13445: Basınçlı Kaplar Tasarım ve İmalat Standartları
- ASME Boiler and Pressure Vessel Code (BPVC) Kriterleri
- 2014/68/EU Basınçlı Ekipmanlar Direktifi (PED) ve CE Uygunluğu
- Makina Mühendisleri Odası Kazan Dairesi Emniyet Kuralları
5. Uygulama Alanları ve Mühendislik Avantajları
6. Periyodik Bakım ve Yaşam Döngüsü Güvencesi
Buhar tesisatının en büyük düşmanı kireç ve kondenstop kaçaklarıdır. Kazan suyunun toplam çözünmüş madde (TDS) miktarı otomatik yüzey blöf kontrolörüyle izlenmeli, kazan içerisindeki taşlaşma sıfıra indirilmelidir. Baysam Mühendislik; ultrasonik kondenstop test cihazlarıyla fabrikalardaki tüm buhar kapanlarını tarayarak canlı buhar kaçaklarını anında tespit eder ve tesis verimliliğini zirvede tutar.
Sıkça Sorulan Sorular: Buhar Sistemleri
Buhar tesisatında koç darbesi (water hammer) neden oluşur ve nasıl engellenir?↓
Boru hatlarında yoğuşan kondens suyu doğru tahliye edilmezse yüksek hızlı (30 m/s) buhar akışı bu suyu önünde sürükleyerek dirsek ve vanalara devasa bir kütle etkisiyle çarpar. Bu tehlikeli durum boru hattı eğiminin (akış yönünde %1) doğru verilmesi, her 30-50 metrede kondens toplama cepleri ve şamandıralı kondenstopların yerleştirilmesiyle tamamen önlenir.
Termal degazör buhar kazanında ne işe yarar?↓
Kazan besleme suyunda çözünmüş halde bulunan oksijen (O2) ve karbondioksit (CO2) gazları yüksek sıcaklıkta çelik borularda hızlı korozyon ve karıncalanma delinmelerine neden olur. Degazör, suyu 102°C sıcaklıkta buharla kaynatarak bu gazları atmosfere atar ve kazanın ömrünü 3-4 katına çıkarır.
Ücretsiz Yerinde Mühendislik Keşfi Talep Edin
Formu doldurun veya doğrudan arayın; uzman makine mühendislerimiz aynı gün içinde projenizi incelesin.